At yarışı sözlüğü

At yarışının kendine ait, yüzyıllar içinde biriken bir dili vardır. Hipodromda, yarış programında ya da bir yayında duyduğunuz terimlerin çoğu Padooko'da da karşınıza çıkar. Bu sözlük en sık kullanılan terimleri gerçek at yarışındaki anlamlarıyla açıklıyor ve oyunda nerede görüneceklerini anlatıyor.

Mesafe ve pist

Furlong

İngilizce konuşulan ülkelerde yarış mesafesinin geleneksel birimidir; yaklaşık 201 metreye eşittir. Bir mil sekiz furlong eder. Türkiye ve kıta Avrupası'nın çoğu mesafeyi metreyle ölçer.

Padooko'da mesafeler metredir. Spikerin "son 400", "son 200" diye andığı direkler, eski furlong direklerinin metre karşılığıdır.

Mil

Yaklaşık 1609 metre. Mil yarışları hız ile dayanıklılığın en dengeli sınandığı yarışlardır ve klasik yarış takviminin omurgasıdır.

Padooko'da mil bandı 1600–2000 metredir; tahtadaki üç lobiden biri her zaman bir mil yarışıdır.

Pist durumu (going)

Zeminin ne kadar sert ya da yumuşak olduğunu anlatır. İngilizcede "going" denir ve yarış programında mutlaka yazar; çünkü aynı at kuru ve ağır pistte bambaşka koşabilir.

Padooko'da pist durumu dört kademedir: Kuru, İyi, Yumuşak ve Ağır. Hava ile birlikte değişir. Bkz. Pistler.

Çim, kum, sentetik

Yarış pistinin yüzeyi. Avrupa'nın büyük klasikleri çoğunlukla çimde, Amerika'nın büyük yarışları çoğunlukla kumda (toprakta) koşulur; sentetik pistler her havada daha tutarlı bir yüzey sunmak için geliştirilmiştir. Türkiye'de hem çim hem kum pist yaygındır.

Padooko'da üç zemin vardır: toprak, çim ve sentetik. Her atın gözde bir zemini vardır.

Korkuluk (rail)

Pistin iç kenarındaki parmaklık. Virajı korkuluğa yakın almak yolu kısaltır; bu yüzden içeride yer bulmak değerlidir.

Padooko'da virajı dışarıdan almak hem yolu uzatır hem daha çok hız kaybettirir. "Parmaklık sever" özelliği taşıyan atlar virajı içten almaya yatkındır.

Atlar ve kariyer

Tay, aygır, kısrak

Tay genç attır. Yarış dilinde erkek genç ata "colt", dişi genç ata "filly" denir; damızlıktaki erkek at aygır (stallion), dişi at kısraktır (mare).

Padooko'da atlar iki yaşından itibaren koşar; tezgâhtan alınan taylar yarış yaşındadır. Damızlıkta doğan taylar ise yarış yaşına kadar büyür. Bkz. Damızlık.

Maiden

Henüz hiç yarış kazanmamış at. Gerçek yarışta "maiden" koşuları yalnızca hiç kazanmamış atlara açıktır ve bir atın ilk galibiyetine "maiden'ını kırmak" denir.

Padooko'da en alt sınıfın adı Çırak'tır (İngilizcesi Maiden). Hiç kazanmamış bir at, kendini bulsun diye bir alt sınıfa da inebilir.

Sprinter, miler, stayer

Atın en iyi koştuğu mesafeye göre tipi. Sprinter kısa mesafede patlar, miler mil civarında en iyisidir, stayer ise uzun mesafede rakiplerini yıpratır.

Padooko'da taylar bu tiplerden biriyle doğar; ayrıca her mesafeye uyan dengeli atlar ve geç açan atlar vardır.

Form

Bir atın son yarışlardaki dereceleri. Yarış programlarında genellikle bir rakam dizisi olarak yazılır; en yeni yarış başta durur.

Padooko'da atın kartı son altı yarışın derecesini gösterir. Form, atın değerine de etki eder.

Handikap

İki anlamı vardır. Handikap koşusu, atların güçlerine göre farklı kilo taşıdığı bir yarıştır: amaç, kâğıt üstünde bütün atlara eşit şans vermektir. Handikapçı, her atın kilosunu belirleyen kişidir.

Padooko'da Handikap aynı zamanda ikinci sınıfın adıdır ve bu sınıfın yarışları kilolu koşulur: sahanın ortalamasından güçlü at daha çok kilo taşır.

Reyting

Bir atın performansını ölçen sayı. Gerçek yarışta handikapçılar reytingi atın kazandığı farklara ve yendiği rakiplere bakarak belirler.

Padooko'da her at 0'dan başlar ve reytingi yalnızca pistteki dereceleriyle değişir. Bkz. Sezon ve reyting.

Antrenman

Galop

Atın en hızlı yürüyüşü, yani dört nal koşu. Yarışlar galopla koşulur. Antrenmanda "galop" denince genellikle tempolu, kontrollü bir çalışma koşusu kastedilir.

Padooko'da "Uzun galop" dayanıklılığı geliştiren ana çalışmadır.

Kanter

Galopla tırıs arasında, rahat ve kontrollü bir koşu. Atlar ısınırken ve hafif çalışırken kanter yapar; yarış öncesinde atlar start'a genellikle kanterle gider.

Padooko'da ayrı bir kanter çalışması yoktur; hafif iş için doğa yürüyüşü vardır. Bkz. Antrenman.

Yarışta

Start kapısı ve slot

Atların yarışa başladığı bölmeli kapı. Her at kura ile bir bölmeye girer ve bölme numarası atın yarıştaki yerini belirler.

Padooko'da her atın bir slotu vardır; slotu siz seçmezsiniz, sıradaki boş slot sizindir. Sekizinci slottan girip kazanmak bir rozet getirir.

Önden, takipçi, finişçi

Koşu stilleri. Önden koşan at başa geçip tempoyu belirler; takipçi liderin hemen arkasında bekler; finişçi gerilerde saklanıp son düzlükte atak yapar.

Padooko'da her atın bir koşu stili vardır ve at stiline uygun yerdeyken daha az enerji harcar. Bkz. Yarış taktiği.

Gölge (drafting)

Öndeki bir atın hemen arkasında koşarak rüzgârdan korunmak. Bisiklet yarışlarındaki gibi, arkadaki daha az enerji harcar.

Padooko'da gölgedeyken ekranda "GÖLGEDE" bayrağı yanar.

Sıkışmak (boxed in)

Önünde yavaş bir at, iki yanında başka atlar varken çıkış bulamamak. Pek çok yarış, iyi atın yanlış anda sıkışmasıyla kaybedilir.

Padooko'da ekranda "SIKIŞTIN" yazar; çare kulvar değiştirmektir.

Boy, burun

Atlar arasındaki farkı anlatan birimler. Bir boy kabaca bir atın uzunluğudur; burun, en küçük fark, yani bir burun ucu kadar.

Padooko'da sonuç tablosu ve spiker farkları boy ile anlatır.

Foto-finiş

İki ya da daha fazla at bitiş çizgisini neredeyse aynı anda geçtiğinde kazananı belirlemek için çizgide çekilen fotoğraf.

Padooko'da foto-finiş için özel bir kamera vardır; spiker "hakemler fotoğrafa bakıyor" der.

Derece

Bir atın yarışı bitirdiği süre. Türk yarış dilinde "derece" hem süre hem bitiriş sırası için kullanılır.

Takım ve bakım

At gözlüğü, vizör, yanak takozu

Atın görüşünü sınırlayarak dikkatini yarışa toplayan takımlar. Gözlük yan ve arka görüşü kapatır, vizör daha hafif bir versiyonudur, yanak takozu ise yünlü şeritlerle aynı işi yumuşakça yapar.

Padooko'da üçü de göz yuvasına takılır. Bkz. Ekipman.

Dil bağı

Atın dilini sabitleyen ve nefes yolunu açık tutan bir bant. Nefes almakta zorlanan atlarda kullanılır.

Seyis

Atın günlük bakımını yapan kişi: yemler, tımar eder, gezdirir. Padooko'da size taylarınızı getiren ve onların geleceği hakkında tahmin yürüten de seyistir.

Damızlık

Soy (pedigree)

Bir atın ataları. Yarış dünyasında soy, bir atın değerinin en önemli göstergelerinden biridir.

Padooko'da efsane atlar on beş efsane soyundan birine aittir. Bkz. Efsane soyları.

Nick (uyum)

Belirli iki soyun birbirini iyi tamamladığı eşleşme. Yetiştiriciler iyi "nick"leri nesiller boyu arar.

Padooko'da damızlık sayfası her çift için bir uyum sözü gösterir.

Aygır ücreti

Bir kısrağı başka bir ahırın aygırıyla çiftleştirmek için ödenen ücret. Başarılı aygırların ücreti çok yüksek olabilir.

Padooko'da her sezonun konuk aygırları vardır ve ücretleri aygırın kalitesiyle büyür.

Padooko bir at yarışı ve ahır yönetimi oyunudur; oyunda bahis yoktur. Yarışlara yalnızca kendi atınızla katılırsınız.